Το λάδι και την ελιά τα βρίσκουμε τόσο στην Ιλιάδα όσο και στην Οδύσσεια. Στο πέρασμα των χρόνων οι πληροφορίες για την ελιά και το λάδι πολλαπλασιάζονται. Από τις μαρτυρίες των αρχαίων συγγραφέων αλλά και από τα αρχαιολογικά ευρήματα βεβαιωνόμαστε πως η εξάπλωση της ελαιοκαλλιέργειας συμπίπτει με ένα ανώτερο στάδιο πολιτισμού.

Όσο αναπτύσσεται ο πολιτισμός, το ελαιόδεντρο γίνεται ακόμη πιο πολύτιμο. Το δέντρο της ελιάς και το ελαιόλαδο είναι πάντα μοναδική πηγή έμπνευσης για διαπρεπείς νεοέλληνες ποιητές και πεζογράφους ακόμα και στις μέρες μας.

Ανάμεσα στους ποιητές που έχουν εμπνευστεί από την ελιά ξεχωρίζουν ο Νίκος Καζαντζάκης, στην ελεύθερη μετάφρασή του της Οδύσσειας, όπου περιγράφει με ζωντάνια τη συγκομιδή της ελιάς και το λιοτριβειό, καθώς και ο Οδυσσέας Ελύτης, ο οποίος στο ποίημα «Ήλιος ο Πρώτος» συνδέει το αγαπημένο του όνομα με τη σκιά της γερασμένης ελιάς και τον αιώνιο ήχο της θάλασσας, υμνώντας τον ελληνικό τόπο, τα αμπέλια και τις χρυσές ελιές.